Hakkında Ne Biliyoruz: Tutankamon Gizemleri

Tutankamon veya Kral Tut, MÖ 1332-MÖ 1324 yılları içinde hüküm süren Mısır’ın 18. Hanedanlığından bir firavundur. Doğum yeri ise Amarna (Nil Nehri kıyısında eski firavun yerleşkesi) kentidir. Mısır‘ı 9 yaşından ölümüne kadar yani 18 yaşına kadar yönetmiştir. Kendi kısa saltanatına ve erken ölümüne rağmen 20. yüzyılın en meşhur tarihsel figürlerinden biri haline gelmiştir. Gelin bu öneminin arkasında yatan beni de bu yazıyı yazmaya iten gizemlere bakalım.

Tutankamon Kimdir?

Tutankamon’un hayatı hakkındaki birçok bilinmezlik gibi ailesinin de kim olduğuna dair kesin kanıtlar yoktur. Yine de yapılan araştırmalar sonucunda babasının Akhenaton (en tartışmalı firavunlardan biri) annesinin ise Kiya olduğu düşünülmektedir. Babası, Aton adında tek bir tanrıya (Atonculuk) tapınırdı. Halkı da kendisi gibi tek tanrıcılığa teşvik etmiştir. Bu yüzden de Amarna’da bir başkent inşa edip Mısır’ın alışılmış dini inançlarını değiştirmiştir.

Kiya’nın ise biyolojik olarak annesi olup olmadığı hâlâ günümüzde tartışılmaktadır. Bazı araştırmacılar Kiya’nın Tutankamon’un üvey annesi olduğunu savunur. Biyolojik annesinin ise Nefertiti olduğu kanısında olanlar vardır. Tutankamon, babası öldüğünde ise üvey kız kardeşi Ankhesenamen ile evlenmiştir. Evlendikten sonra da tahta çıkmıştır. Tahta çıktığı gibi geri getirdiği ilk şey babasının aksine çok tanrılı din olmuştur. Bunun sebebi kendisi tahta çıktığında Mısır’da siyasi ve dini durumların oldukça karışık olmasıdır. Babasının dini reformları ülkeyi ikiye bölmüş haldedir. Bir taraf geleneksel çok tanrılı dine inanırken diğer taraf ise tek tanrılı Aton dinine inanmaktadır.

Burada aslında, babasının dini düzenle birlikte siyasi düzeni de değiştirdiğinden doğan bir karmaşıklık görürüz. Halk yılların verdiği inancı hemen değiştirememiş ve baskı altında kalmıştır. Kendisinin de bu karmaşıklığı düzeltmek için tahta geçtiğinde yaptığı ilk iş, halkın memnun olması için eski çok tanrılı dine geçiş çabası olmuştur. Bunun için yaptığı ilk şey, Aton’a adanan tapınağı yıkmak olmuştur.

Günün okuma önerisi: Yüzyıllık Keşif: 1. Yüzyılda Neler Oldu? – Irmak Çelik

Kaynakça

• Emir, Başak. “Antik Mısır’ın En Genç Firavunu Tutankamon’un 4 Gizemi.” Arkeofili, 8 Eylül 2017, arkeofili.com/antik-misirin-en-genc-firavunu-tutankamonun-4-gizemi/. Erişim: 18.08.2024
• MagidosTur. “Mısır’ın Gizemli Firavunu Tutankamon.” MagidosTur, 29 Mar. 2024, www.magidostur.com/misirin-gizemli-firavunu-tutankamon/. Erişim: 18.08.2024
• Alao, Lola Christina. “10 Secrets of Tutankhamun’s Tomb on the 100th Anniversary of Its Discovery.” Evening Standard, Evening Standard, 4 Nov. 2022, www.standard.co.uk/news/world/10-secrets-tutankhamuns-tomb-100th-anniversary-howard-carter-b1037663.html. Erişim: 18.08.2024
• Margaryan, Perrin. “Firavun Tutankamon Kimdi?” Arkeofili, 6 Nov. 2022, arkeofili.com/firavun-tutankamon-kimdi/. Erişim: 18.08.2024
• “Ay.” Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, inc., 12 July 2024, www.britannica.com/biography/Ay-king-of-Egypt. Erişim: 18.08.2024