Jan van Goyen, doğanın doğru renk ve pigment kullanımıyla bir ayna şeklinde tabloya yansıtılması konusunda ustadır. Ayrıca bu anlamına gelen manzara resmi, 17.yüzyılda özellikle Hollandalı ressamlar arasında oldukça rağbet görmüştür. Bir manzarayı duyuları ile algılayıp gerçeklik yorumu ile tuvale döken en başarılı sanatçılardan biri ise Jan van Goyen‘dir.
Bu makale, ilk olarak Söylenti Dergi’de Haziran 2022 tarihinde yayımlanmıştır.
13 Ocak 1596 tarihinde, Leiden-Hollanda doğumlu olan Goyen, 10 yaşında çıraklık yapmış. Büyüdüğünde ise orada ve Haarlem‘de bulunan birkaç ressamdan ders almıştır. En önemli ve bilinen öğretmeni ise Hollanda manzara resminde natüralizmin öncüsü olan Esaias van de Velde‘dir. Bir diğer etkilerini eserlerinde gördüğümüz ressam ise Henry Van de Velde’dir. Onun detayları, güçlü renk lekeleri ve kalabalık kompozisyonları Van Goyen’in çalışmalarını etkilemiştir.
Goyen’in Ünlü Eserleri
Sanat dönemi olarak ele aldığımızda Barok Dönemi‘ne yakın durmuştur. Resimlerinde Hollanda’nın çeşitli güzelliklerini idealizasyona yer vermeden betimlemeyi başarmıştır. Manzaralarında geniş bir perspektif kullanmıştır. Palet renklerini genellikle yeşil, sarı ve kahverengi tonlarında tercih etmiştir. Genelde ağaç konulu büyük boyutlu en iyi yapıtlarını 1640’tan sonra gerçekleştirmiştir. Bu yapıtların güzelliği bulutlu bir gökyüzünün nüanslarında ve su üzerinde yansımalarından gelmektedir. Son olarak, tüm bu teknik bilgileri ve yeteneğiyle eserlerine bakan insanların içinde estetik doğa güzelliğini uyandırmayı başarmıştır. Bu amaçla, o eserlerden en popülerlerini sizler için derledik.
İki Meşe Ağacı ile Manzara
Goyen için meşe ağacı, manzaralarında çok kullandığı bir motiftir. Ayrıca, “İki Meşe Ağacı ile Manzara” tablosunda da resmettiği meşe ağaçlarından biri diğerinden daha yaşlı gözükmektedir. Bu görünümün zaman kavramını ifade ettiği söylenmektedir. Renk pigmentlerine gelirsek de hep kullandığı renkleri bu eserinde de kullanmıştır. Alışılagelmişin dışında göze çarpan tek farklı renk ise bulutlu gökyüzünün gri tonlarında olmasıdır. Bu da bir nevi ıssızlığı temsil etmektedir.
Sanatla daha çok ilgilenenler için: Stendhal Sendromu: Sanat Zehirler mi? – Irmak Çelik
Kaynakça
Jan van Goyen | Hollandalı ressam (delphipages.live)
Nilüfer Öndin, Barok Resim ve Heykel Sanatı, Hayalperest Yayınevi, İstanbul, 2018.
