Prometheus’a başlamadan önce bazı bilgiler vermeliyiz. Yunan mitolojisine göre çok önceden dünyada Titanlar hüküm sürmekteydi. Daha sonra Zeus ve Olimposlular, Titanları dünyadan kovmak isteyip savaşa girmişlerdir ve tabii başarılı olmuşlardır. Artık dünyaya hükmeden taraf değişmiştir. Bu savaştan önce Titan Klymene ve İapetos evlenmiştir. Olimposluların kuvvet ve kudretine karşılık; zeki, özgürlük tutkunu, kurnaz ve cesaretli dört çocuk dünyaya getirmişlerdir. Bunlar Atlas, Menoitios, Epimetheus, Prometheus‘dur.
Bu makale, ilk olarak Söylenti Dergi’de Ağustos 2020 tarihinde yayımlanmıştır.
Kardeşlerin hiçbiri Zeus’u sevmeyip tanrıları olarak kabul etmemiştir bu nedendir ki Zeus hepsini cezalandıracaktır. Atlas dünyayı omzunda taşıyacaktır, Menoitios yeraltına gönderilecektir, Epimetheus Pandora ile evlendirilecektir. Ancak Prometheus zekilik yapıp Titanlar ile yapılan savaşta taraf tutmayıp Zeus’un gözüne girmiş ve hepsine kin beslemesine rağmen ölümsüzlerle birlikte yaşamaya başlamıştır. Bu da Prometheus’un Titanların intikamını almak için henüz bir başlangıçtır.
Prometheus kendi gözyaşıyla yoğurduğu balçıktan ilk insanı yaratmıştır. Lâkin, insanları Tanrıların silüetinde yarattığı için tepki toplamıştır. Bu yüzden Zeus insanlar için en önemli araçlardan biri olan ateşi bir nevi bilgi ateşini ve besinleri onlardan saklamıştır. Çünkü aslında insanların ona kafa tutmasından çok korkuyordur. Yine de Prometheus sonucunun ve cezasının çok büyük olacağını bile bile bilgi ateşini insanlara vermeyi hedeflemiştir. Bu sayede insanlar gerçekleri fark edip Zeus’un zulümüne baş kaldırabileceklerdir. Kimi kaynaklara göre ateşin alınışı farklı anlatılır (Demirci Tanrı Hephaistos’un alev saçan ocağından bir kıvılcım alıp onu insanlara vermiştir gibi). Bir gün Prometheus ateşe çok benzeyen ”narteks’‘ çiçeğini alıp yola çıkmıştır. Tanrıların yaşadığı İda dağına ulaşıp nöbetçiler uykudayken ateşi almıştır. Yokluğu fark edilmesin diye de narteks çiçeğini ateşin yerine koymuştur ve bilgi ateşini insanlara ulaştırmayı başarmıştır. Böylece Perseus Zeus’dan intikamını almıştır.
Asırlarca sürmesi beklenen ceza Zeus’un oğlu yarı ölümlü Herakles‘in Prometheus’u kurtarmasıyla son bulacaktır. Prometheus kurtulduktan sonra kendi karaciğerini yiyen kartalı bulup karaciğerini yemiş ve ondan da intikamını almıştır.
Babil kulesi efsanesi hakkındaki yazıma göz atmak için: Babil Kulesi Efsanesi: Dillerin Ortaya Çıkışı – Irmak Çelik
Kaynakça
- Aiskhylos. Zincire Vurulmuş Prometheus. Çeviren Sabahattin Eyüboğlu ve Vedat Günyol, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2018.
- Gönenç, Ethem. “Prometheus Efsanesi.” Aydınlık, 14 Ekim 2016, https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/prometheus-efsanesi-22341.
